Hướng dẫn các kỹ năng phòng cháy chữa cháy cơ bản ai cũng cần biết

Cháy nổ có thể xảy ra bất cứ lúc nào và ở bất kỳ đâu, từ nhà ở dân dụng, chung cư, văn phòng làm việc cho đến nhà xưởng, kho hàng sản xuất. Chỉ một sự cố nhỏ như chập điện, rò rỉ gas hay bất cẩn khi sử dụng thiết bị sinh nhiệt cũng có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng. Thực tế cho thấy, rất nhiều gia đình và doanh nghiệp đã trang bị thiết bị phòng cháy chữa cháy nhưng lại không biết cách sử dụng đúng, hoặc thiếu những kỹ năng xử lý ban đầu khi sự cố xảy ra. Khi thiếu kỹ năng phòng cháy chữa cháy cơ bản, con người dễ rơi vào trạng thái hoảng loạn, xử lý sai cách và làm đám cháy lan nhanh hơn. Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu rõ các kỹ năng phòng cháy chữa cháy cần thiết, từ phòng ngừa, chữa cháy ban đầu cho đến kỹ năng thoát nạn, góp phần đảm bảo an toàn phòng cháy chữa cháy cho bản thân, gia đình và nơi làm việc.

1. Vì sao ai cũng cần trang bị kỹ năng phòng cháy chữa cháy?

1.1 Cháy nổ không báo trước

Phần lớn các vụ cháy xảy ra đều mang tính bất ngờ và không có dấu hiệu cảnh báo rõ ràng. Chập điện do quá tải, dây dẫn xuống cấp, rò rỉ gas âm thầm hay thiết bị sinh nhiệt hoạt động liên tục đều có thể trở thành nguồn gây cháy. Trong nhiều trường hợp, chỉ một tia lửa nhỏ cũng đủ để kích hoạt đám cháy lớn nếu gặp vật liệu dễ bắt lửa.

1.2 Phần lớn thiệt hại xảy ra do xử lý sai cách

Không ít thiệt hại nghiêm trọng đến từ việc con người phản ứng không đúng khi xảy ra cháy. Hoảng loạn, dập lửa sai phương pháp, sử dụng nước cho cháy điện hoặc cháy xăng dầu, hay không biết cách thoát nạn trong môi trường nhiều khói là những nguyên nhân khiến đám cháy trở nên nguy hiểm hơn. Điều này cho thấy kỹ năng phòng cháy chữa cháy quan trọng không kém, thậm chí còn quan trọng hơn cả việc có sẵn thiết bị.

Vì sao cần trang bị kỹ năng PCCC

2. Những nguyên nhân gây cháy nổ phổ biến hiện nay

2.1 Nguyên nhân từ điện

Hệ thống điện quá tải, dây dẫn cũ, ổ cắm kém chất lượng hoặc đấu nối không đúng kỹ thuật là những nguyên nhân hàng đầu gây cháy. Trong môi trường nhà xưởng và văn phòng, việc sử dụng nhiều thiết bị công suất lớn cùng lúc càng làm tăng nguy cơ chập điện.

2.2 Nguyên nhân từ nhiệt và hóa chất

Bếp gas, bếp điện, lò sưởi hay máy hàn đều sinh nhiệt lớn trong quá trình hoạt động. Nếu đặt gần vật liệu dễ cháy hoặc sử dụng không đúng cách, nguy cơ cháy nổ là rất cao. Ngoài ra, dung môi, xăng dầu, hóa chất dễ bay hơi trong nhà xưởng cũng là tác nhân gây cháy nguy hiểm nếu không được quản lý chặt chẽ.

2.3 Nguyên nhân từ thói quen sinh hoạt

Những thói quen tưởng chừng vô hại như hút thuốc không đúng nơi quy định, để vật dễ cháy gần nguồn nhiệt, quên tắt thiết bị điện sau khi sử dụng đều tiềm ẩn nguy cơ cháy nổ cao, đặc biệt trong không gian kín.

Nguyên nhân gây cháy nổ

3. Các kỹ năng phòng cháy cơ bản cần nắm vững

3.1 Kỹ năng kiểm tra và phòng ngừa cháy nổ

Phòng cháy luôn quan trọng hơn chữa cháy. Việc kiểm tra định kỳ hệ thống điện, thiết bị sinh nhiệt và bình gas giúp phát hiện sớm nguy cơ tiềm ẩn. Vật liệu dễ cháy cần được sắp xếp gọn gàng, cách xa nguồn nhiệt và không che chắn lối thoát hiểm. Đây là những kỹ năng phòng cháy chữa cháy cơ bản nhưng mang lại hiệu quả rất lớn.

3.2 Kỹ năng phát hiện sớm nguy cơ cháy

Người sử dụng cần chú ý đến mùi khét bất thường, tia lửa điện, khói mỏng xuất hiện tại ổ cắm hoặc thiết bị điện. Phát hiện sớm giúp xử lý kịp thời, ngăn đám cháy bùng phát và lan rộng.

4. Kỹ năng chữa cháy ban đầu – dập lửa đúng cách

4.1 Khi nào có thể chữa cháy ban đầu?

Chỉ nên tiến hành chữa cháy ban đầu khi đám cháy còn nhỏ, mới phát sinh và chưa tạo ra nhiều khói độc. Nếu ngọn lửa đã lan nhanh hoặc không kiểm soát được, ưu tiên hàng đầu là thoát nạn và gọi lực lượng cứu hỏa chuyên nghiệp.

4.2 Cách sử dụng bình chữa cháy đúng cách

Với bình bột hoặc bình CO₂, người sử dụng cần rút chốt an toàn, hướng vòi phun vào gốc lửa và bóp van dứt khoát. Khi chữa cháy, nên đứng đầu hướng gió để tránh khói và khí nóng tạt ngược. Việc nắm vững kỹ năng sử dụng bình chữa cháy giúp xử lý nhanh các đám cháy nhỏ, giảm thiểu thiệt hại.

4.3 Những sai lầm thường gặp khi chữa cháy

Một trong những sai lầm phổ biến là dùng nước để dập cháy điện hoặc cháy xăng dầu, khiến đám cháy bùng phát mạnh hơn. Ngoài ra, việc tiếp cận quá gần đám cháy hoặc không có trang bị bảo hộ cũng làm tăng nguy cơ chấn thương.

Các kỹ năng phòng cháy cần phải biết

5. Kỹ năng thoát nạn khi xảy ra cháy

5.1 Giữ bình tĩnh và đánh giá nhanh tình huống

Khi xảy ra cháy, điều quan trọng nhất là giữ bình tĩnh để đưa ra quyết định đúng. Không chen lấn, không quay lại lấy tài sản cá nhân vì có thể bỏ lỡ thời điểm thoát nạn an toàn.

5.2 Kỹ năng thoát nạn trong môi trường nhiều khói

Khói là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu trong các vụ cháy. Khi di chuyển, cần cúi thấp người để tránh hít phải khói độc, đồng thời dùng khăn ướt che mũi và miệng để lọc bớt khói và khí độc.

5.3 Khi bị kẹt trong phòng

Nếu không thể thoát ra ngoài, cần chèn kín khe cửa bằng khăn ướt để ngăn khói xâm nhập. Sau đó, di chuyển ra ban công hoặc cửa sổ để phát tín hiệu cầu cứu, tuyệt đối không trốn vào nhà vệ sinh kín nếu không có lối thông khí.

Kỹ năng khi bị nhốt trong phòng khi đang cháy

6. Kỹ năng phòng cháy chữa cháy cơ bản trong gia đình và nơi làm việc

Trong gia đình, nên bố trí bình chữa cháy mini tại khu vực bếp và lối thoát hiểm. Trẻ em cần được hướng dẫn kỹ năng thoát nạn cơ bản và không tự ý xử lý đám cháy. Việc lập sơ đồ thoát hiểm gia đình và diễn tập định kỳ giúp mọi người phản xạ nhanh khi có sự cố.

Tại nơi làm việc, người lao động cần tuân thủ nghiêm ngặt quy trình an toàn, không che chắn thiết bị phòng cháy chữa cháy và tham gia đầy đủ các buổi huấn luyện PCCC định kỳ. Đối với nhà xưởng, việc phân khu vật liệu dễ cháy và trang bị đầy đủ thiết bị bảo hộ là yêu cầu bắt buộc.

7. Trang bị thiết bị bảo hộ lao động liên quan phòng cháy chữa cháy

Để nâng cao hiệu quả phòng cháy chữa cháy và giảm thiểu rủi ro khi xảy ra sự cố, việc trang bị đầy đủ thiết bị bảo hộ lao động chuyên dụng là yếu tố không thể thiếu. Các thiết bị này không chỉ bảo vệ cơ thể khỏi nhiệt, lửa và khói độc mà còn giúp người sử dụng tự tin, chủ động hơn khi tham gia ứng phó với hỏa hoạn hoặc thoát nạn trong môi trường nguy hiểm. Khi kết hợp đúng giữa kỹ năng phòng cháy chữa cháy và trang bị bảo hộ phù hợp, mức độ an toàn sẽ được nâng lên rõ rệt.

7.1 Quần áo bảo hộ chống cháy

Quần áo bảo hộ chống cháy là trang bị nền tảng trong môi trường có nguy cơ cháy nổ. Loại quần áo này được sản xuất từ các vật liệu chuyên dụng như Nomex, Kevlar hoặc sợi chống cháy đặc biệt, có khả năng chịu nhiệt cao, hạn chế bắt lửa và không nóng chảy khi tiếp xúc với nhiệt độ lớn. Nhờ đó, người mặc được bảo vệ tốt hơn trước nguy cơ bỏng nhiệt và tác động trực tiếp từ ngọn lửa.

Xem thêm: Quần áo đặc chủng PCCC FE-2000

7.2 Găng tay bảo hộ chịu nhiệt

Găng tay bảo hộ chịu nhiệt đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ bàn tay khi tiếp xúc với bề mặt nóng, vật liệu cháy hoặc khi thao tác với thiết bị phòng cháy chữa cháy. Găng tay thường được làm từ vật liệu chịu nhiệt cao, có khả năng chống cắt và chống trượt, giúp người dùng thao tác chắc chắn và an toàn hơn.

Xem thêm: Găng tay PCCC GL-7500

7.3 Giày bảo hộ chống cháy

Giày bảo hộ là thiết bị không thể thiếu trong môi trường cháy nổ, nơi người lao động phải di chuyển nhanh và liên tục. Giày bảo hộ chống cháy thường được thiết kế với mũi thép hoặc mũi composite chịu lực, đế chống trượt và khả năng chịu nhiệt tốt, giúp bảo vệ bàn chân khỏi vật rơi, bề mặt nóng và nguy cơ trượt ngã.

Xem thêm: Ủng chuyên dụng cho PCCC Ranger 1500

7.4 Mặt nạ bảo hộ chống khói

Khói và khí độc là nguyên nhân gây nguy hiểm hàng đầu trong các vụ cháy. Mặt nạ bảo hộ chống khói giúp bảo vệ đường hô hấp khỏi khói, bụi mịn và khí độc sinh ra trong quá trình cháy. Tùy vào nhu cầu sử dụng, có thể lựa chọn mặt nạ lọc khói dùng cho sơ tán hoặc mặt nạ chuyên dụng tích hợp bình khí cho môi trường nguy hiểm hơn.

Xem thêm: Mặt nạ phòng khói độc TZL30C

7.5 Bình chữa cháy

Bình chữa cháy là thiết bị thiết yếu để dập tắt các đám cháy nhỏ ngay từ giai đoạn đầu. Các loại bình phổ biến như bình bột, bình CO₂ hay bình nước được thiết kế phù hợp với từng loại đám cháy khác nhau. Việc trang bị bình chữa cháy đúng loại và đặt ở vị trí dễ tiếp cận giúp tăng khả năng xử lý kịp thời khi sự cố xảy ra.

Xem thêm: Bình chữa cháy bột ABC 4kg (MFZL4)

Phòng cháy chữa cháy

8. Đơn vị phân phối đồ bảo hộ chính hãng

Liên hệ ngay với ECO3D để được tư vấn và cung cấp giải pháp bảo hộ phù hợp với ngành nghề của bạn.

Là đơn vị cung cấp thiết bị bảo hộ lao động chính hãng, ECO3D cam kết mang đến những sản phẩm chất lượng cao với giá tốt nhất. Khi mua Thiết bị bảo hộ lao động tại ECO3D, khách hàng được hưởng:

✅ Hàng chính hãng – Đầy đủ chứng nhận an toàn

✅ Giá ưu đãi – Chính sách chiết khấu tốt cho đơn hàng lớn

✅ Giao hàng nhanh toàn quốc – Đảm bảo đúng tiến độ

✅ Tư vấn chuyên sâu – Hỗ trợ lựa chọn sản phẩm phù hợp

📞 Liên hệ ngay để đặt hàng:

🌍 Website: https://eco3d.vn

📌 Hệ thống chi nhánh: Xem tại đây

📞 Hotline: 098 333 0380

📧 Email: Admin@eco3d.vn

💼 Fanpage: https://www.facebook.com/BHLD.ECO3D/