Khói hàn: Nguyên nhân, tác hại và cách phòng tránh

Trong quá trình hàn, người thợ hàn sẽ không thể tránh khỏi những nhân tố sinh ra trong quá trình hàn như khói hàn. Nó được coi là mối nguy hiểm nhất của thợ hàn nếu không có biện pháp phòng ngừa hay các thiết bị bảo hộ. 

Mặc dù khói hàn được đánh giá là nguy hiểm đến thế nhưng hiện nay vẫn có nhiều người vẫn chưa nhận thức được điều ấy. Một số khác thì lại thờ ơ và thậm chí còn không biết khói hàn là gì hay tác hại của chúng ra sao. 

Để bảo vệ an toàn cho bản thân cũng như những người xung quanh hãy tìm hiểu về khói hàn ngay tại bài viết dưới đây.

1. Khói hàn là gì?

Khói hàn được biết đến là sự bay hơi của kim loại và chất hàn khi nóng chảy. Khi các vật hàn nguội đi, hơi sẽ ngưng tụ và có phản ứng oxi hóa trong khí quyển, sau đó hình thành nên các phân tử nhỏ mịn. Tiếp đó sẽ có khoảng 90% khói sinh ra từ chất sẽ bị thiêu đốt.

Có 2 loại khói được sinh ra trong quá trình hàn hàn MMA và FCAW (hàn hồ quang và dây). Tỷ lệ khói sinh ra nhiều hơn do thiêu đốt lớp thuốc bảo vệ và que hàn hơn là từ vật hàn. Hàn khí nồng độ khói sinh ra sẽ nhiều từ vật hàn. Các phân tử này có kích thước khoảng từ 0.01 – 1 micron. Những phân tử này gây tính độc hại cho công nhân rất cao. Các phân tử càng bé thì càng gây nhiều nguy hiểm hơn.

2. Nguyên nhân gây nguy hiểm từ khói hàn

Các phân tử khói hàn trong khoảng dưới 0.01 – 1 micron tại nguồn và 1- 2 micron ở vùng thở của công nhân. Kích thước những phân tử này sẽ gây ảnh hưởng tới hệ hô hấp. Những phân tử lớn hơn 5 micron sẽ ngưng tụ trên đường hô hấp, còn các phân tử từ 0.1- 5 micron sẽ đi theo đường vào phổi và ngưng tụ ở đó.

Những căn bệnh có nguy cơ mắc phải nếu công nhân nếu tiếp xúc với khói hàn nhiều như: viêm phê quan, viêm phổi, ung thư phổi, hen suyễn, một số bệnh về mắt, da…

Mặt nạ hàn điện và mũ AF SHLD 10/8 CALAS1000HAT

Giá 2,730,000đ

Mặt nạ hàn điện và mũ AF SHLD 10/8 CAL là thiết bị bảo vệ toàn diện cho phần đầu, chống lại các tác động do hồ quang gây ra với giá trị ATPV là 10cal/cm ².
Xem chi tiết

Những phân tử khói hàn đủ nhỏ để có thể đi vào và ngưng tụ ở trên phổi. Theo thời gian nó sẽ có thể ảnh hưởng đến dòng máu. Theo phân tích, khói hàn từ hàn  MMA và FCAW có chứa một lượng khá lớn Crôm (VI) và Mangan, Niken và một vài nguyên tố khác. Thép không gỉ chứa một lượng Cr khoảng 10.5%.

Trong lĩnh vực hàn cắt kim loại và gia công cơ khí… thì chất gây độc hại nhất mà chúng ta cần quan tâm là Crôm hóa trị VI, sau đó là Mangan, Pb… Những khí này thực sự  rất nguy hiểm và ảnh hưởng rất nhiều cho sức khỏe.

3. Tác động của khói hàn đối với sức khỏe con người

Tiếp xúc với khói, hơi và khí hàn gây các triệu chứng cấp tính như kích ứng mắt, mũi họng, chóng mặt, buồn nôn. Người lao động khi gặp phải các triệu chứng trên cần rời khỏi xưởng ngay lập tức, di chuyển ra nơi thoáng khí và tìm đến phòng y tế để có hướng xử trí thích hợp.

Tiếp xúc kéo dài với khói hàn có thể gây ra tổn thương đường hô hấp và các bệnh khác như ung thư phổi, ung thư thanh quản và các bệnh đường tiết niệu khác.

Khói hàn có thể gây sốt hơi kim loại, loét dạ dày, tổn thương thận và hệ thống thần kinh. Tiếp xúc kéo dài với Mangan có thể gây ra các triệu chứng giống bệnh Parkinson. Cadmium trong khói hàn có thể gây tử vong trong thời gian ngắn.

Mặt Nạ Hàn Điện Và Mũ 12 CALAS1200HAT

Giá 3,860,000đ

Mặt nạ hàn điện và mũ 12 CAL, Mã hàng AS1200HAT
Xem chi tiết

Các loại khí Heli, Argon và Cacbon đioxit còn có thể gây ngưng thở. Đặc biệt là khi xưởng hàn bị giới hạn trong không gian kín, khí Carbon monoxit hình thành có thể gây tử vong cho người lao động.

Ngoài ra trong quá trình hàn, Crom kim loại được chuyển đổi sang trạng thái Cr(VI). Crom là thành phần của thép không gỉ, hợp kim không màu, kim loại mạ Crom và là thành phần của một số vật liệu hàn. Khí Cr(VI) rất độc và có thể làm tổn thương mắt, da, mũi, họng, phổi và là nguyên nhân gây ung thư. Giới hạn tiếp xúc cho phép của Cr(VI) (PEL) theo OSHA là 5 μg /m3.

4. Cách phòng tránh các tác hại của khói hàn

• Không hàn tại các địa điểm gần chất tẩy dầu mỡ, sơn hoặc hóa chất độc hại. Nhiệt độ cao và tia hồ quang có thể làm bay hơi hóa chất gây kích ứng và độc hại cho người lao động.
• Cần làm sạch các kim loại được mạ trên bề mặt như kẽm, chì, cadmium. Ngoài ra nên loại bỏ lượng dung môi và sơn trên bề mặt kim loại trước khi hàn
• Sử dụng chất độn và điện cực hàn ít gây độc hại
• Mặc quần áo bảo hộ, đeo găng tay, sử dụng kính hàn, sử dụng khẩu trang, bán mặt nạ phù hợp trong quá trình hàn
• Sử dụng hệ thống thông gió cục bộ để đảm bảo không khí trong khu vực hàn được lưu thông tốt. Thợ hàn cần chọn khu vực làm việc thích hợp, cách biệt với các khu vực xung quanh để hạn chế tiếp xúc cho công nhân ở các khu vực làm việc khác
• Làm sạch và bảo dưỡng hệ thống thông gió định kỳ

Như chúng ta đã biết, môi trường ngày càng ô nhiễm thì việc chăm sóc mắt cũng như hệ hô hấp càng cần được chú trọng. Nếu không được bảo vệ và chữa trị kịp thời sẽ có ảnh hưởng rất xấu đối với sức. Hãy chăm sóc sức khỏe của bản thân ngay hôm nay. Bởi nó không chỉ bảo vệ cho bạn mà còn bảo vệ cả những người thân xung quanh.