Bụi mịn pm 1.0, pm 2.5, pm 10 là gì? Tác hại và cách phòng chống

Ô nhiễm không khí trở thành nỗi lo không của riêng ai. Khi nhắc đến vấn đề này, ta vẫn thường nghe đến các thuật ngữ như bụi mịn pm 2.5, PM 1.0 và PM 10.

1. Bụi mịn là gì? Tìm hiểu bụi mịn pm 2.5, pm 10, pm 1.0

Ô nhiễm khói bụi là vấn đề khiến rất nhiều người lo lắng và hoang mang. Tình trạng này ngày một trở nên phức tạp trong những năm gần đây, đe dọa sức khỏe của con người. Bụi mịn là thuật ngữ thường được đề cập trong những bản tin, bài viết về ô nhiễm không khí. Vậy bạn đã biết bụi mịn là gì chưa? Bụi mịn là một dạng hỗn hợp những loại hạt vô cơ và hữu cơ. Các loại hạt này tồn tại ở nhiều dạng khác nhau như: rắn, lỏng và dạng hơi. Chúng thường bay lơ lửng trong không khí.

Bụi mịn thường gồm một số thành phần như: Sulfate, NH3, carbon đen, Nacl, bụi khoáng. Thuật ngữ chung để chỉ bụi mịn là Particulate Matter, hay còn gọi là PM. Trong các loại bụi mịn thì PM 2.5 và bụi PM 1,0 là dạng thường gặp và có mức độ nguy hiểm cao. 

- Bụi mịn PM 2.5 là loại bụi có đường kính nhỏ hơn hoặc bằng 2,5 micromet. Với kích thước siêu nhỏ, bụi mịn pm 2.5 không thể quan sát bằng mắt thường. Loại bụi này nhỏ đến mức nếu đem so sánh với sợi tóc người thì kích thước của chúng chỉ bằng 1/20 lần đường kính của sợi tóc. Bụi mịn PM 2.5 là loại bụi siêu nhỏ cực kỳ nguy hiểm với sức khỏe con người. 

- Bụi mịn PM 1.0 là loại bụi có thể tồn tại ở nhiều trạng thái khác nhau như rắn, lỏng, khí. Loại bụi này thường có đường kính nhỏ hơn hoặc băng 1 micromet. Bụi mịn PM 1.0 thường xuất hiện tại những ngày thời tiết hanh khô, nhiệt độ giảm xuống thấp. 

- Bụi mịn PM10 có đường kính lớn hơn bụi mịn PM 2.5 và PM 1.0, cụ thể đường kính nhỏ hơn hoặc bằng 10 micromet

Các loại bụi mịn có đặc điểm chung là kích thước nhỏ, thường xuất hiện trong không khí, nếu con người hít phải, bụi sẽ xâm nhập vào cơ thể gây nên nhiều bệnh hô hấp. 

2. Nguyên nhân gây ra bụi mịn 

Rất nhiều chuyên gia cảnh báo rằng những năm tiếp theo, bụi mịn sẽ ngày càng gây ảnh hưởng lớn đến sức khỏe của con người, đặc biệt là những người sinh sống tại các thành phố lớn. Có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến sự xuất hiện của bụi mịn. Trong đó, phải kể đến một số nguyên nhân chính sau:

- Thời tiết biến đổi khí hậu, phun trào núi lửa, thảm họa thiên tai

- Khí thải xe cộ. Những phương tiện có thể tạo khí thải gây ô nhiễm không khí phải kể đến là: xe buýt, ô tô, xe máy,.. Khí thải xe cộ tạo ra những loại hóa chất, cặn bụi siêu nhỏ kèm mùi khó chịu

- Đốt rơm rạ, đốt rác thải sinh hoạt không đúng nơi quy định tại nông thôn

- Sử dụng quá nhiều bếp than tổ ong 

- Khí thải từ nhà máy, xí nghiệp kinh doanh hóa chất, sơn dầu, điện tử

- Rác thải sinh hoạt không được xử lý đúng quy định, tình trạng vứt rác bừa bãi

- Bụi đến từ những công trình xây dựng

Nguyên nhân gây ra bụi mịn pm 1.0, pm 2.5, pm 10 đa phần xuất hiện từ thói quen sinh hoạt và lối sống của con người. Hiện nay, tại các thành phố lớn như Hà Nội, TP HCM,... tình trạng ô nhiễm khói bụi đang ở mức cảnh báo đỏ. Bụi mịn đe dọa sức khỏe của con người, là nguyên nhân của nhiều bệnh lý nguy hiểm. 

3. Tác hại của bụi mịn PM 2.5, PM 10, PM 1.0

Bụi mịn PM 1.0, PM 10 và PM 2.5 là những loại bụi có độc tố cực mạnh. Những loại bụi này đe dọa sức khỏe cũng như tính mạng của người hít phải. Một số hệ lụy của bụi mịn gây ra phải kể đến là:

- Phá hủy tế bào miễn dịch. Khi con người hít phải bụi, bụi chui vào miệng, mũi và di chuyển khiến cơ chế tự cân bằng tế bào bị phá vỡ. Điều này ảnh hưởng nghiêm trọng đến phổi và tế bào tự thức. Bụi mịn sản sinh ra những loại độc tính phá hủy tế bào miễn dịch

- Trong các loại bụi mịn thì bụi mịn PM 2.5 được cảnh báo về mức độ nguy hiểm. Vì kích thước nhỏ nên loại bụi này thường hấp thụ các loại chất độc hại, khi vào cơ thể gây ra độc tính. Thậm chí gây tổn thương phế nang phổi, ảnh hưởng chức năng phổi. Tệ hơn là gây tắc nghẽn phổi mãn tính. 

- Gây nhồi máu cơ tim. Những hạt bụi nhỏ sau khi di chuyển đến hệ hô hấp khiến cơ thể khó chịu, đào thải bằng cách ho. Tuy nhiên, càng ho thì những hạt bụi càng xâm nhập sâu hơn thẩm thấu vào phế nang. Lúc này bụi xâm nhập vào hệ tuần hoàn gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm về các bệnh tim mạch.

- Thoái hóa não. Nhiều nghiên cứu từ các chuyên gia đã chỉ ra rằng bụi mịn có thể di chuyển gây ảnh hưởng đến não. Bụi mịn liên quan mật thiết đến biến chứng thoái hóa não ở người. 

4. Cách phòng tránh bụi mịn PM 1.0, PM 2.5, PM 10

Các chuyên gia Y tế khuyến cáo rằng mỗi người nên tự trang bị những kiến thức cũng như thông tin về bụi mịn để chủ động đề phòng, tránh bụi hiệu quả. Một số biện pháp phòng tránh bụi mịn phổ biến nhất là:

- Vệ sinh sạch sẽ chân tay, mũi, miệng mỗi ngày sau khi di chuyển bên ngoài về. Nên dùng nước muối sinh lý hoặc dung dịch vệ sinh 

- Hạn chế di chuyển tại những tuyến đường đông đúc, đông người, đông xe cộ hoặc bị ô nhiễm rác thải

- Thường xuyên tập thể dục thể thao để nâng cao sức đề kháng, tăng cường miễn dịch

- Hạn chế sử dụng kính áp tròng nếu di chuyển tại những khu vực có nhiều bụi bẩn, khu vực ô nhiễm không khí. Lý do vì bụi có thể bị kẹt lại tại kính áp tròng, gây tổn thương mắt

- Uống nhiều nước, giữ ấm cơ thể

- Đeo khẩu trang khi ra đường. Đây là khuyến cáo quan trọng nhất bạn cần ghi nhớ. Khẩu trang sẽ giúp bạn tránh được những hạt bụi siêu nhỏ. Nên lựa chọn những dòng khẩu trang chống bụi mịn PM 2.5, PM 10, PM 1.0 chất lượng, chính hãng

Đó là toàn bộ những chia sẻ của Bảo Hộ lao Động ECO3D về các loại bụi mịn thường gặp và biện pháp phòng chống. Có thể nói bụi mịn đang đe dọa chính sức khỏe của con người, vấn đề này ngày một trở nên nghiêm trọng hơn. Để ngăn chặn sự ảnh hưởng của bụi mịn, bạn nên tuân thủ theo những hướng dẫn phòng tránh của chúng tôi. Nên đeo khẩu trang mỗi khi ra đường. Ngoài ra, để mua được những loại khẩu trang chống bụi mịn chính hãng thì hãy liên hệ ngay với ECO3D để được tư vấn.